Denk jij na over wat dat wat jij doet eigenlijk doet met een ander?

Bijvoorbeeld wat het betekent als je die (deel)scooter midden op het voetpad achterlaat of je fiets (per ongeluk) op een blindengeleidenstreep parkeert, je auto op de parkeerplaats voor mensen met een handicap zet als je ff snel een boodschap doet, je in het OV nét ff te lang naar iemand kijkt die er nét ff anders uitziet dan jij?
... 

 

Van veel dingen zijn we ons gewoon niet bewust. Vooral natuurlijk als we zelf alles kunnen wat we willen en geen mensen kennen, die gehinderd worden door hoe de wereld is ingericht.

We leven in bubbels waar bepaalde problemen nu eenmaal niet bestaan,
maar dat wil niet zeggen dat die problemen er niet zijn. Het wil ook niet zeggen dat ze moeten blijven. 

Immers, 
Als we de wereld anders inrichten zijn minder mensen beperkt

Om je te inspireren lees je hieronder wat voorbeelden👇🏻uit de categorie 'toegankelijkheid',
inclusief tips om het beter te doen.

Je kunt namelijk altijd iets.
Doe dat.
Be an incluencer.
 

 

• Benzinepompen.
  Niet te doen vanuit een rolstoel, toch?
  En toen ik ooit ergens tankte waar ik bij een servicebalie kon afrekenen, stond het pinapparaat zo hoog dat ik op mijn tenen moest staan om het te zien. Toen ik vroeg hoe ze dat deden met mensen in een rolstoel antwoordde de cassier: "Die komen hier nooit". "Ja, logisch!", zei ik "Die kunnen niet bij je afrekenen."
• Bioscopen.
  Als ik met een bepaalde vriend naar het filmhuis ga, moeten ze speciaal voor hem een stoel uit de zaal slopen en kunnen we alleen via de nooduitgang de zaal in en uit, omdat hij in een rolstoel zit. Heel vaak word ík trouwens aangesproken als ik samen ben met hem. Alsof hij niet kan nadenken, omdat hij niet kan lopen.
• Verkeer
  Hoe vaak geven we 'de bejaarden' niet de schuld van fietsongelukken, terwijl we zelf veel te hard rondsjezen op onze snelle bikes? Een beetje ruimte geven aan elkaar zou ons niet misstaan.
• Horeca.
  Daar heb ik er wel een paar van ...
  - Wat moet je bijvoorbeeld met een opritje voor rollend materieel naar een deur die naar buiten toe opengaat ... dan slaat die deur jou toch net zo hard weer naar beneden? Ik zie het vaak.
  - Ook vaak moet ik voor een toilet de trap af, of op, of kan ik mijn kont niet kon keren in het hok waar de wc staat. En nee, niet alles is te verbouwen, maar als je nou toch een hele straat vol horeca aan het pimpen bent in de stad, dan kun je toch ook wel iets van een rolstoeltoilet ergens in die straat neerzetten?
  - Met een bordje 'gewoon een toilet' (zag ik laatst ergens en is lief bedoeld natuurlijk) ben je er nog niet. Gewoon is het pas als er ook echt ruimte is voor mensen die wat meer ruimte nodig hebben (en je de toiletruimte niet volstouwt met van alles en nog wat).
  - Ook gewoon is het pas als we stoppen met het woord 'minder valide' ervoor te zetten. Iedereen is even valide (van waarde). 
  - Als een van mijn rolstoelvrienden, een vent van 1.90 m, uiteten gaat, belt hij altijd van te voren om een aantal zaken af te checken, omdat de ervaring leert dat iets wel toegankelijk kan heten, maar het dan niet persé hoeft te zijn. Zo moeten er bijvoorbeeld vaak klossen onder tafel, omdat hij anders niet kan aanschuiven in zijn rolstoel.
  - Een andere vriend ging uiteten en had gebeld en yep, het restaurant was goed toegankelijk. Wat ze vergaten te vertellen is dat alle tafels op een plateau stonden. Hij kon dus wel het eetcafé in, maar moest zijn bord op zijn schoot nemen, want er was geen toegang tot de tafel voor hem.
• Winkelaanbod & -inrichting
  - Een inwoner van Amsterdam deed een aanvraag voor een scootmobiel omdat zij eerder nog wel met haar rollator naar de supermarkt op de hoek kon lopen, maar nu, zoals ze zelf zei, wordt ingesloten door trendy cafeetjes, baristabars en dure restaurants, waar ze geen normaal bord eten hebben, laat staan een halfje gesneden bruin. Echt ver lopen kon ze niet meer, maar moest ze nu wel voor dat boodschapje.
  - Ken je die winkels die alle gangpaden volstouwen met hoog opgestapelde spullen? Levensgevaarlijk als je met een geleidestok loopt! (en ook niet te doen in een scootmobiel of met een kinderwagen trouwens).
• Bezorgservice
  Ook in Amsterdam, net buiten het centrum in een wat sjieke buurt, vroeg iemand de gemeente om hulp toen de boodschappenservice niet meer aan de voordeur van haar flat kwam (COVID-19 maatregel) en ze met haar rolstoel heen en weer moest tussen de begane grond en de 14e etage om het spul in huis te krijgen. Er was niemand aan wie ze hulp kon vragen, omdat er gewoonweg niemand was (allemaal aan het werk om die idioot hoge huren te kunnen ophoesten). En inderdaad, ook bij mij aan huis worden de pakketjes voor de voordeur gelegd en de boodschappen allang niet meer tot in de keuken gebracht. Snappen we allemaal, maar het is dan niet correct om te stellen dat de boodschappenservice een algemeen gebruikelijke voorziening is, die voor iedereen voldoet.
• Parkeerplaatsen
  In de winter deelde een vriendin een foto van een berg sneeuw, die netjes van de straat was geveegd en op de parkeerplaats voor mensen met een gehandicaptenparkeerkaart was gedumpt. Alsof mensen, die geen 100 meter kunnen lopen, toch geen boodschappen hoeven doen. Ooit presteerde een oneigenlijke gebruiker van de gehandicaptenparkeerplaats het om te zeggen dat zij wel op andere momenten haar boodschappen kon doen. Het was zaterdag. Alsof zij geen baan heeft...
• Zelfscanners, medicijnautomatien en slimme deurbellen
  - De zelfscanners bij mijn buurtsuper zijn zo ingericht dat ik er staand al amper bij kan, laat staan dat mensen in een rolstoel of scootmobiel hun eigen groenten kunnen afwegen en ja hoor, wij zijn een heel vriendelijke buurt dus er is altijd iemand die wil helpen, maar waarom zouden we mensen afhankelijk willen houden van hulp?
  - De medicatie-uitgifte-automaat van onze buurtapotheek is zo ingericht dat ik op mijn tenen moest staan om op het display te kijken, dus hoe dan ... als je geen tenen hebt of helemaal niet kunt staan???
  - Slimme deurbellen die alles opnemen staan vaak zo hoog afgesteld dat je van mij alleen een plukje blonde krullen ziet en van iemand die zit dus gewoon niets. Lekker slim, he?
• Snorren & baarden
  Niet te doen als ze weelderig groeien, want dan kan iemand die niet goed hoort, ook niet zien wat je zegt.
• Digitalisering
  Niet iedereen heeft de beschikking over internet thuis. Bijvoorbeeld omdat daar geen geld voor is. Kun je je voorstellen wat dát betekent? Het toppunt van uitgesloten zijn, toch? Ik had het me nooit gerealiseerd, totdat ik mensen sprak voor wie dit de werkelijkheid is.
• Producten
  Heel veel medicatie is in onmogelijke verpakkingen gepropt, denk aan die keiharde flesjes met oogdruppels, te kleine plastic dingetjes om potjes heen en veel te kleine lettertjes in de bijsluiters.
• Bejaardenhuizen
  We hebben ze opgeheven, maar zijn vergeten dat we de consequenties op moesten vangen en nu verbaasd dat
  - er zoveel maatwerk vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning en andere voorzieningen nodig zijn om de gaten te dichten die we hebben laten valen (huishoudelijke ondersteuning, dagbesteding, individuele begeleiding, cliëntondersteuners, mantelzorgmakelaas, praktijkondersteuners, woningaanpassingen, alarmeringssystemen, thuiszorg, bezorgservices van medicatie en zorgmaterialen, regiotaxi's, vrijwilligers ... enzovoorts ... )
  - er zoveel mensen opgelicht en beroofd worden, digitaal en fysiek door gewetenloze medemensen die hun kans schoon zien en zich voordoen als de bank of zelfs als de politie, omdat ze weten dat mensen alleen thuis zijn, niet meer zo snel schakelen en uit een tijd komen dat het touwtje nog uit de brievenbus hing 
  Mogen ze dus alsjeblieft weer terug??? Die huizen waar mensen veilig samen kunnen wonen.

En yep, ik kan nog veel een veel meer bedenken en jij waarschijnlijk ook als je er even over nadenkt (delen mag! graag! ik wil alles weten).

 

Hoe het beter kan
Verbeteren begint bij bewust worden. Nadenken dus, je verplaatsen in die ander, nieuwsgierig zijn, je afvragen hoe het voor die ander is en wat er nodig is. Niet invullen, maar onderzoeken. Vragen wat iemand nodig heeft om de dingen zelf te kunnen en dan samen bekijken hoe dat te realiseren is. En dat dan te doen.
 

Wat jij kunt doen?
- Stel je werkt bij een woningbouwvereniging of een bouwbedrijf en je gaat een renovatie uitvoeren ... of je bent bezig met ontwikkelen van een nieuw winkelconcept ... of je voert een project uit om oude kantoorpanden om te turnen naar woningen ... of je bent van het evenementen organiseren ... stel je bent betrokken bij de aanleg van vluchtroutes in tunnels ... of je bent dus die snor- en baarddrager;
- Stel dat je buren hebt die slecht ter been zijn of beperkt zicht hebben, een collega in een rolstoel ... you name it ... denk dan eens na of dat wat jij doet, hindernissen opwerpt of juist niet. Die fiets op de stoep, jouw auto voor het afritje, die overhangende tak, het verlengsnoer vanuit huis naar je electrische auto;
- Stel je zit aan de tekentafel van beleid, nieuwe plannen, ontwikkelingen. Weet dan dat inclusie geen gunst is, maar een recht.
(je schendt dus zelfs een mensenrecht als je de boel niet inclusief maakt. Best interessant, niet? Je kunt zelfs aangeklaagd worden op grond van artikel 1 uit de Grondwet: "Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht, handicap, seksuele gerichtheid of op welke grond dan ook, is niet toegestaan.")

Denk ff na
Als je het rolstoeltoegankelijke toilet in jouw restaurant gebruikt voor opslag, de parkeerplaats voor vergunninghouders bezet als je 'alleen even de winkel in- en uit springt’ voor een krant of een bosje bloemen. Denk ff na als je iemand ziet worstelen met een stoepje, een drempel, een tas boodschappen of met geven van een antwoord. Denk na als je gaat bouwen, bedenken, besluiten.
Denk gewoon ff na over wat dat wat jij doet betekent voor een ander en ga het gesprek aan. Wees nieuwsgierig. Vraag. Luister. Vraag meer. Luister meer. En doe wat je kunt.

Verander de wereld en begin bij jezelf
Als we de wereld anders inrichten zijn minder mensen beperkt klinkt groot en uiteindelijk is het dat ook, maar als jij je nou richt op jouw eigen vierkante meters en iedereen doet dat, dan komen we er vanzelf. In wát je ook doet ... en dan bedoel ik ook echt in wat je ook doet, want of je nu Wmo-consulent, jeugdwerker, arts, therapeut, bakker, overblijfouder, boodschappenbezorger, groenwerker, koffieschenker, ambtenaar, architect, jurist, uitbater, boer, projectmedewerker, beleidsmaker, vakkenvuller, koning of wethouder of wat dan ook bent ... zijn kansen te vinden om bij te dragen aan een meer inclusieve maatschappij. Gewoon daar waar jij woont, werkt leeft, in jouw eigen omgeving, binnen jouw eigen bereik. Gewoon ff nadenken dus en doen wat je kunt.

Het heeft bijna 10 jaar geduurd voordat het VN Verdrag Handicap* is geratificeerd. Het lijkt me geen goed plan om te gaan zitten wachten totdat het ook daadwerkelijk uitgevoerd gaat worden.

Mijn pleidooi gaat dus over jou. 
Want de samenleving dat ben jij.

Met bevlogen groet,
Sandra M.E. Jacobs
Ondernemende MultiPotentialista
o.a. aka de Wmo adviseur, die liever helpt de wereld zo in te richten dat minder mensen beperkt zijn dan dat zij Wmo adviseert.